Alles over koplampen
Op deze pagina leest u hoe een koplamp is opgebouwd, waarom koplampen dof of geel worden, en wat u eraan kunt doen.
Wat een koplamp is
Een koplamp is geen lamp maar een unit: een gesloten behuizing met daarin de lichtbron en een reflector die het licht tot een bundel vormt. Bij de meeste auto's zitten dimlicht, grootlicht, stadslicht en knipperlicht samen in één behuizing. Bij xenon en LED komt daar elektronica bij die de lichtbron aanstuurt.
De voorzijde van de koplamp, ook wel de lens genoemd, sluit dat geheel af. Die is niet van glas maar van polycarbonaat, een kunststof dat sterk en licht is maar slecht tegen zonlicht kan. Daarom krijgt de lens in de fabriek een dunne beschermlaag mee.
Die laag is het enige wat tussen de zon en uw koplamp in staat. Alles wat u aan een verweerde koplamp ziet, speelt zich daar af: aan de buitenzijde van de lens, niet erin.
Hoe een koplamp verweert
Die beschermlaag doet twee dingen tegelijk: hij houdt UV-straling tegen en hij beschermt tegen krassen. Maar de UV-blokkers erin worden verbruikt. Ze vangen straling op en zetten die om in warmte, en daar raken ze langzaam van op.
Dat gebeurt onzichtbaar. De laag blijft er gewoon op zitten, met dezelfde dikte, maar houdt steeds minder tegen. Pas als er vrijwel niets meer wordt tegengehouden, gaat het zichtbaar mis. Dat verklaart waarom koplampen jarenlang goed blijven en daarna in korte tijd achteruitgaan.
Selecteer een schadebeeld en sleep de slider om het verschil te zien.
Dofheid
Kies hierboven een schadebeeld.
Waarom de ene auto sneller verweert dan de andere
Bovenaan de koplamp gaat het altijd het eerst mis. Daar valt de meeste zon op en daar blijft water staan, en die twee samen breken de laag sneller af dan elk apart. Warmte versnelt het ook, van buitenaf en van de lichtbron erachter.
Wassen speelt een grotere rol dan mensen denken, en het kan twee kanten op misgaan. Wie vaak door de wasstraat gaat, krijgt te maken met het zand dat een vorige auto in de borstels heeft achtergelaten. Dat werkt als schuurpapier. Wie zijn auto nauwelijks wast, laat vogelpoep, boomhars, insectenresten en strooizout liggen. Die bevatten zuren en zouten die inbranden zodra de zon erop staat.
Nieuwere auto's laten een ander beeld zien. Sinds ongeveer tien jaar gebruiken fabrikanten hardere beschermlagen, waardoor die koplampen veel minder snel geel worden. Tegelijk zijn de lenzen dunner en lichter geworden en vangen ze uitzetting door warmte minder goed op. Bij die auto's ziet u dus zelden vergeling, maar eerder dofheid en microscheurtjes.
Herstellen of vervangen
Een verweerde lens betekent niet dat de koplamp stuk is. De behuizing, de reflector en de elektronica zijn meestal nog helemaal in orde. Toch adviseren garages vaak een nieuwe unit, omdat vervangen nu eenmaal sneller gaat dan herstellen.
Wie zelf een nieuwe koplamp gaat zoeken, komt prijzen tegen die enorm uiteenlopen. Dat komt doordat er drie soorten worden verkocht.
De originele unit komt van de fabrikant die hem ook in uw auto heeft gebouwd. Wereldwijd zijn dat er maar een stuk of tien, met namen als Hella, Valeo, Koito, Marelli, Automotive Lighting, Stanley en ZKW. U krijgt dan precies dezelfde koplamp als er nu in zit, maar dan nieuw.
Daarnaast zijn er aftermarketunits, van onder meer TYC en Depo. Die zijn nagemaakt, niet ontwikkeld. Lens en reflector bepalen samen het lichtbeeld, en die worden bij een kopie zelden even nauwkeurig uitgevoerd.
En er zijn naamloze units, waarvan u niets weet.
Bij oudere auto's speelt nog iets. Fabrikanten leveren hun onderdelen niet eeuwig, en als het origineel niet meer te krijgen is, blijft alleen aftermarket over. Dan is uw eigen koplamp het laatste originele exemplaar dat u hebt.
Lastig is dat u aan de merknaam niet ziet wat u koopt. Sommige leveranciers zetten hun eigen naam op units die ze inkopen. Onder één merk vindt u dan het ene artikel met een Hella erin en het volgende met een Depo.
Bij de APK komt daar nog iets bij. Lichten met dezelfde functie moeten nagenoeg dezelfde kleur en sterkte hebben. Eén nieuwe unit naast uw originele kan daarop stuklopen, zeker bij xenon.
En hoe nieuwer de auto, hoe meer er in de koplamp zit. Hoogteregeling, bochtverlichting, LED-modules en sensoren horen bij elkaar en moeten vaak worden aangemeld in de boordcomputer.
Bij herstel speelt dat allemaal niet. Uw eigen lens blijft zitten en daarmee ook het lichtbeeld zoals de fabrikant het bedoeld heeft.
Vervangen is verstandig als de schade dieper zit dan de buitenzijde: vocht in de unit, een aangetaste reflector of barsten door het kunststof heen. Dan is herstel geen optie.
Welke herstelmethode houdt stand
Herstellen kan op veel manieren, en het verschil zit niet in hoe het er direct na afloop uitziet. Vrijwel elke methode maakt een doffe koplamp weer helder. Het verschil zit in wat er een jaar later nog van over is.
De maatstaf is steeds dezelfde: houdt de nieuwe laag UV-straling tegen, en blijft hij zitten op kunststof dat uitzet en krimpt.
De oude beschermlaag gaat er helemaal af, het kunststof wordt teruggeschuurd tot op gezond materiaal en gepolijst tot het weer helder is. Daarna komt er een nieuwe coating op met werkzame UV-blokkers.
Dat is ook wat de RDW als de juiste reparatiemethode omschrijft: de oude laag verwijderen en de lens een nieuwe laag geven. De RDW stelt daarbij vast dat de lichtopbrengst en het lichtbeeld daardoor niet veranderen, en dat de keurmeester de auto hierop mag goedkeuren.
Hier wordt alleen het bovenste laagje weggenomen en blijft de oude fabriekscoating zitten. De koplamp wordt er helderder van, maar de laag die eronder achterblijft houdt geen UV meer tegen. Het probleem is niet opgelost maar verplaatst, en komt binnen afzienbare tijd terug.
Van buitenaf is niet te zien hoeveel UV-blokkers er nog in een laag zitten. Daarom gaat bij een volledige restauratie de hele laag eraf, en niet gedeeltelijk.
Bij deze methode wordt het kale polycarbonaat behandeld met oplosmiddeldamp, waardoor het oppervlak vloeit en glad wordt. Het is een afwerkstap, geen vervanger van het schuurwerk: zolang er nog coating op zit, doet damp niets.
Maar ook na een geslaagde vapourbehandeling staat u op hetzelfde punt als na polijsten. Het polycarbonaat is helder en onbeschermd, en zonder nieuwe UV-laag begint de verwering opnieuw.
Het gebruikte oplosmiddel, dichloormethaan, is in de EU ingedeeld als kankerverwekkend en tast het zenuwstelsel aan. In verfafbijtmiddelen is het sinds 2010 verboden voor zowel consumenten als professionals.
Geeft in het begin een dikke laag die goed tegen steenslag kan. Maar autolak is ontwikkeld voor plaatwerk, en mist de rek om mee te bewegen met kunststof dat warm wordt en weer afkoelt. Na verloop van tijd barst de laag en laat hij los. Water kruipt onder de breuklijnen, wat een vlekkerig en mat resultaat geeft.
Geven een oppervlak waar water en vuil nauwelijks aan hechten. Maar de laag is maar enkele microns dik, te dun om opengeschuurd kunststof af te sluiten, en bevat te weinig UV-werende stoffen. De koplamp vergeelt vaak binnen een jaar opnieuw.
Deze middelen vallen in twee groepen, en allebei lossen ze niets op.
Oliën en vetten zoals WD-40 vullen de krasjes tijdelijk op, waardoor de lamp even helder lijkt. Die film verdampt door de warmte van de lamp of spoelt bij de eerste regenbui weg.
Schurende middelen zoals tandpasta, baking soda en Commandant nemen wel materiaal weg, maar daarmee ook wat er nog aan bescherming over was. Wat u overhoudt is kaal kunststof zonder laag, en dat verweert sneller dan daarvoor. De ANWB raadt tandpasta expliciet af, omdat het nauwelijks schuurt en de beschermlaag kan aantasten. Azijn is onverdund bijtend en beschadigt de laag ook.
Kaal, gepolijst polycarbonaat heeft geen enkele bescherming meer tegen de zon. Het verweert direct opnieuw en komt binnen weken tot maanden harder terug dan daarvoor.
Hoe LKR het doet
Na alles hierboven is de aanpak van LKR eigenlijk kort samen te vatten: de oude laag gaat er volledig af, en er komt een nieuwe voor in de plaats.
-
Schuren tot op gezond materiaal: de oude beschermlaag wordt in meerdere stappen weggeschuurd, van grof naar steeds fijner. Pas als het kunststof zelf wit stof begint te geven, weet ik dat de laag er echt af is. Bij een harde fabriekscoating is dat aan het oppervlak niet te zien.
-
Polijsten tot helder: het kale polycarbonaat wordt in meerdere stappen teruggepolijst tot het weer helder is en het licht er ongehinderd doorheen kan.
-
Nieuwe UV-bescherming: daarna komt er een coating op met werkzame UV-blokkers, in meerdere lagen. Die is direct stofdroog, dus u kunt meteen rijden, en regen is geen probleem. Wel heeft hij tijd nodig om volledig uit te harden: bij warm weer 24 uur, bij koeler weer 48 uur. In die periode geen wasstraat en geen hogedrukreiniger op de koplampen.
-
Na de behandeling: voor de koplampen geldt daarna hetzelfde als voor uw lak: vogelpoep, boomhars en insectenresten er zo snel mogelijk af halen, zeker als de auto in de zon staat. Dat geldt trouwens net zo goed voor koplampen die nog nooit behandeld zijn. U krijgt van mij onderhoudsadvies mee dat hierop aansluit.
Benieuwd wat het bij uw auto kost? Stuur per koplamp een foto van de hele lamp en een close-up van de schade, met uw kenteken erbij.
Meer weten?
Kies een pagina voor gerichte informatie of recente resultaten.